Yazılımcıların bilmesi gereken temel Docker komutları

Docker Nedir?

Docker, uygulamaları bağımlılıklarıyla birlikte paketleyip farklı ortamlarda tutarlı şekilde çalıştırmayı kolaylaştıran bir container platformudur. Geliştirme, test ve dağıtım süreçlerinde aynı uygulamanın farklı makinelerde aynı davranışı göstermesini sağladığı için oldukça yaygın kullanılır.

Özellikle modern yazılım geliştirme süreçlerinde Docker; taşınabilirlik, hızlı kurulum, daha kolay dağıtım ve ekip içi standartlaşma gibi önemli avantajlar sunar.

Docker Temel Kavramları

Docker komutlarına geçmeden önce bazı temel kavramları bilmek gerekir. Bu kavramlar Docker’ın nasıl çalıştığını anlamayı kolaylaştırır.

Layer (Katman)

Docker image yapısı katmanlardan oluşur. Her katman dosya sistemi üzerinde ayrı bir değişiklik seti gibi düşünülebilir. Bu yapı image paylaşımını ve cache kullanımını daha verimli hale getirir.

Image (İmaj)

Image, container oluşturmak için kullanılan hazır pakettir. İçinde uygulama kodu, bağımlılıklar ve çalıştırma ortamı bulunabilir.

Container

Container, bir image’ın çalışan örneğidir. Uygulama aslında container içinde çalışır ve izole bir ortam sunar.

Registry

Registry, Docker image’larının saklandığı ve dağıtıldığı sistemdir.

Repository

Repository, genellikle aynı uygulamanın farklı sürümlerini veya etiketlerini içeren image koleksiyonudur.

Image İşlemleri İçin Docker Komutları

Docker kullanımında ilk adım çoğu zaman bir image bulmak, indirmek ve listelemektir. Bu yüzden image komutları günlük iş akışında çok sık kullanılır.

docker login

Docker registry üzerinde oturum açmak için kullanılır.

docker login

docker search

Belirli bir image veya anahtar kelimeyi aramak için kullanılır.

docker search redis

docker pull

Registry üzerinden image indirmek için kullanılır.

docker pull redis

docker images

Makinede bulunan image’ları listeler.

docker images

docker tag

Bir image’a yeni bir etiket vermek için kullanılır.

docker tag uygulama:latest kullaniciadi/uygulama:v1

docker push

Etiketlenmiş image’ı registry’ye göndermek için kullanılır.

docker push kullaniciadi/uygulama:v1

Container Çalıştırma Komutları

Image indirildikten sonra sıradaki adım container oluşturmaktır. Docker tarafında en çok kullanılan komutların büyük bölümü container yönetimiyle ilgilidir.

docker create

Bir image’dan container oluşturur ancak otomatik olarak çalıştırmaz.

docker create redis

docker run

Container oluşturur ve aynı anda çalıştırır.

docker run redis

docker run -d

Container’ı arka planda çalıştırır.

docker run -d redis

docker run --rm

Container kapandığında otomatik silinmesini sağlar.

docker run --rm alpine echo "Merhaba Docker"

docker start

Daha önce oluşturulmuş bir container’ı başlatır.

docker start container_adi

docker stop

Çalışan bir container’ı düzgün şekilde durdurur.

docker stop container_adi

docker exec -it

Çalışan bir container içine girip komut çalıştırmayı sağlar.

docker exec -it container_adi sh

docker pause

Container içindeki süreçleri geçici olarak duraklatır.

docker pause container_adi

docker unpause

Duraklatılmış container’ı yeniden devam ettirir.

docker unpause container_adi

Yardımcı Docker Komutları

Docker kullanırken yalnızca container başlatmak yetmez. Çalışan süreçleri görmek, log incelemek ve teknik detayları kontrol etmek için yardımcı komutlara ihtiyaç duyulur.

docker ps

Çalışan container’ları listeler.

docker ps

docker ps -a

Tüm container’ları listeler.

docker ps -a

docker logs

Container loglarını görüntüler.

docker logs container_adi

docker inspect

Container veya image hakkında detaylı teknik bilgi gösterir.

docker inspect container_adi

docker history

Bir image’ın katman geçmişini gösterir.

docker history redis

docker version

Kurulu Docker sürümünü gösterir.

docker version

Docker Temizlik Komutları

Zamanla kullanılmayan container ve image’lar disk alanı tüketir. Bu nedenle düzenli temizlik yapmak önemlidir.

docker rm

Durdurulmuş container’ı siler.

docker rm container_adi

docker rmi

Bir image’ı siler.

docker rmi redis

docker kill

Çalışan container’ı zorla sonlandırır.

docker kill container_adi

docker container prune

Kullanılmayan durmuş container’ları temizler.

docker container prune

docker image prune

Kullanılmayan image’ları temizler.

docker image prune

docker system prune

Kullanılmayan birçok Docker kaynağını tek seferde temizler.

docker system prune

Pratik Kullanım Örnekleri

Docker komutlarını tek tek ezberlemek yerine küçük senaryolarla öğrenmek daha kalıcı olur. Aşağıda günlük kullanımda sık karşılaşılan birkaç örnek yer alıyor.

Redis Image İndirme

docker pull redis

İmajları Listeleme

docker images

Redis Container Çalıştırma

docker run -d --name redis-server redis

Çalışan Container’ları Görüntüleme

docker ps

Container İçine Girme

docker exec -it redis-server sh

Container Geçmişi ve Detayları İnceleme

docker history redis
docker inspect redis-server

Docker Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Image boyutunu mümkün olduğunca küçük tutmaya çalışın.
• Gereksiz bağımlılıkları image içine eklemeyin.
• Container isimlerini anlamlı vermek yönetimi kolaylaştırır.
• Log ve inspect komutlarını hata ayıklama sürecinde aktif kullanın.
• Silme ve prune komutlarını dikkatli çalıştırın.

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

Bu yazıda en çok kullanılan Docker komutlarını temel kavramlarla birlikte inceledik. Docker öğrenirken önce image ve container mantığını kavramak, ardından günlük kullanımda gerekli olan komutlara hakim olmak büyük kolaylık sağlar.

Özellikle docker pull, docker run, docker ps, docker exec, docker logs ve temizlik komutları en sık ihtiyaç duyacağınız komutlar arasında yer alır.